Tymczasowe aresztowanie – Adwokat Kunicka – Wrocław

tymczasowe-aresztowanie
W ramach specjalizacji Prawo karne – Adwokat Lidia Kunicka – Wrocław:

Tymczasowe aresztowanie – na czym polega?

Tymczasowe aresztowanie jest jednym ze środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym, stosowanym w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Wszelkie kwestie związane z aresztem tymczasowym reguluje Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (dalej jako: kpk) oraz Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy.

Co do zasady, stosowanie tymczasowego aresztowania powinno następować jedynie wyjątkowo, wyłącznie gdy inne środki zapobiegawcze okazałyby się niewystarczające. Niestety praktyka i doświadczenie Kancelarii pokazuje, że dzieje się zupełnie odwrotnie, a prokuratorzy (na etapie postępowania przygotowawczego oraz sądy (na etapie postępowania sądowego), wielokrotnie nadużywają stosowania ww. instytucji. Wskazują na to nie tylko statystyki, ale przede wszystkim orzeczenia  Eu­ro­pej­skie­go Try­bu­na­łu Pra­wa Czło­wie­ka. Na problem nadużywania stosowania tymczasowego aresztowania, zwraca uwagę głównie adwokat specjalizujący się w sprawach karnych, który podejmując się obrony Klienta i dąży do jego całkowitego uchylenia lub  zmiany na środek o charakterze nieizolacyjnym. Podkreślenia wymaga, że alternatywnie zamiast aresztu tymczasowego organy ścigania lub sąd, dzięki zastosowaniu odpowiednich argumentów, mogą nałożyć m.in: poręczenie majątkowe, dozór Policji, czy też zakaz opuszczania kraju.

Tymczasowe aresztowanie – jak możemy Ci pomóc?

Created with Sketch.
Zatrzymanie przez organy ścigania

Skorzystaj z prawa do obrony natychmiast po zatrzymaniu

Created with Sketch.
Udział w przesłuchaniu

Ustalenie taktyki procesowej

Created with Sketch.
Uzgodnienie środka zapobiegawczego

Udział Adwokata w negocjacjach z organami ścigania

Created with Sketch.
Udział w posiedzeniu

Powiadomienie rodziny o aktualnym stanie w sprawie

Tymczasowe aresztowanie – Skorzystaj z porady

Kto może zostać tymczasowo aresztowany?

Odpowiadając na powyższe pytanie, zaznaczyć należy, że areszt tymczasowy, może być zastosowany już względem podejrzanego – na etapie postępowania przygotowawczego, a więc po wydaniu i ogłoszeniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów. W takim przypadku przed zastosowaniem tymczasowego aresztowania, należy przesłuchać podejrzanego, chyba że jest to niemożliwe z powodu jego ukrywania się  lub jego nieobecności w kraju.

Stosowanie tymczasowego aresztowania należy do kompetencji sądu. Oznacza to, że decyzję podejmuje wyłącznie sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie, a w wypadkach nie cierpiących zwłoki także inny sąd rejonowy. Sąd wydaje odpowiednie postanowienie, po zapoznaniu się z wnioskiem o tymczasowe aresztowaniem, skierowanym przez prokuratora oraz przesłanymi aktami sprawy, które zdaniem oskarżyciela miałyby przemawiać za zastosowaniem najsurowszego środka.

We wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztu musi się znaleźć uzasadnienie, czyli powołanie dowodów wskazujących na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo oraz okoliczności przemawiających za istnieniem zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania lub możliwości popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa.

Z kolei po wniesieniu przez prokuratora aktu oskarżenia do sądu, tymczasowe aresztowanie stosuje sąd, przed którym sprawa się toczy.

Zasady stosowania i przesłanki tymczasowego aresztowania

Najważniejszą zasadą postępowania zapobiegawczego jest, ostateczność tymczasowego aresztowania, co oznacza, że nie stosuje się go, jeżeli wystarczający jest inny środek zapobiegawczy. Kolejną zasadą jest stosowanie tymczasowego aresztowania, tylko wtedy, gdy zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany popełnił przestępstwo.

Zgodnie z art. 258 kodeksu postępowania karnego, środki zapobiegawcze, w tym także tymczasowy areszt, można zastosować:

  1. w przypadku uzasadnionej obawy ucieczki lub ukrycia się oskarżonego, zwłaszcza wtedy, gdy wymagane jest potwierdzenie tożsamości oskarżonego albo nie ma on w kraju stałego miejsca pobytu;
  2. w przypadku uzasadnionej obawy, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne;
  3. wyjątkowo, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony, któremu zarzucono popełnienie zbrodni lub umyślnego występku, popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził.

Szczególną przesłanką do zastosowania tymczasowego aresztowania może być grożąca oskarżonemu surowa kara, a  oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat. Drugą możliwość zastosowania tymczasowego aresztowania występuje, gdy sąd pierwszej instancji skazał na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata.

Jeżeli szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie, należy odstąpić od tymczasowego aresztowania, zwłaszcza gdy pozbawienie oskarżonego wolności:

  1. spowodowałoby dla jego życia lub zdrowia poważne niebezpieczeństwo,
  2. pociągałoby wyjątkowo ciężkie skutki dla oskarżonego lub jego najbliższej rodziny.

Przytoczone okoliczności są najczęściej wykorzystywane przez obrońców jako próba obrony przed zastosowaniem tymczasowego aresztowania.

Jakie prawa ma tymczasowo aresztowany?

Prawa osoby względem, której zastosowano omawiany rodzaj środka zapobiegawczego, reguluje Kodeks karny wykonawczy. Stanowi on, że tymczasowo aresztowanego należy bezzwłocznie poinformować o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach, zwłaszcza umożliwić mu zapoznanie się z przepisami niniejszego kodeksu i regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania, oraz poddać odpowiednim badaniom lekarskim i zabiegom sanitarnym.

Co do zasady, tymczasowo aresztowany korzysta co najmniej z takich uprawnień, jakie przysługują skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności w systemie zwykłym w zakładzie karnym typu zamkniętego i nie stosuje się do niego ograniczeń innych niż te, które są konieczne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego, utrzymania porządku i bezpieczeństwa w areszcie śledczym oraz zapobieżenia wzajemnej demoralizacji tymczasowo aresztowanych.

Wśród najważniejszych praw tymczasowo aresztowanego należy wyróżnić m.in. prawo do:

  • zawiadomienia o miejscu swojego pobytu osobę najbliższą albo inną osobę, stowarzyszenie, organizację lub instytucję, a także swojego obrońcę,
  • powiadomienia właściwego urzędu konsularny, a w razie braku takiego urzędu – właściwe przedstawicielstwo dyplomatyczne, w przypadku cudzoziemców,
  • korzystania z własnej odzieży, bielizny i obuwia, chyba że zakłóca to porządek ustalony w areszcie śledczym lub sprzeciwiają się temu względy bezpieczeństwa lub względy sanitarne,
  • korzystania z wyżywienia, środków leczniczych i higieny otrzymywanych spoza aresztu śledczego – za zgodą organu, do którego dyspozycji pozostaje, oraz dyrektora aresztu,
  • co najmniej jednego widzenia w miesiącu z osobą najbliższą – po wydaniu zarządzenia o zgodzie na widzenie przez organ, do którego dyspozycji pozostaje,
  • spożywania artykułów żywnościowych i napojów zakupionych przez osoby odwiedzające na terenie aresztu śledczego,
  • korzystania z aparatu telefonicznego – za zgodą organu, do którego dyspozycji pozostaje.

Warto dodać, że tymczasowo aresztowany w trakcie osadzenia, nie może  posiadać środków łączności, urządzeń technicznych służących do rejestrowania i odtwarzania informacji ani sprzętu komputerowego.

Tymczasowe aresztowanie – Skorzystaj z porad prawnych online

Prawo do posiadania obrońcy

Jednym z najważniejszych uprawnień osoby względem, której zastosowano tymczasowy areszt jest prawo do posiadania obrońcy. Prawo to obejmuje w sposób oczywisty możliwość porozumiewania się bezpośredniego, czyli widzeń podczas nieobecności innych osób, a także prawo do kontaktu pośredniego, poprzez telefon lub korespondencyjnie.

W odniesieniu do możliwości widzeń z Klientem, obrońca musi uzyskać od organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, zezwolenie na widzenie. W przeciwieństwie do widzeń z osobą najbliższą, w postępowaniu przygotowawczym – prokurator, a po wniesieniu aktu oskarżenia – sąd, nie mogą nie wyrazić zgody na widzenie.

Prawo do porozumiewania się z obrońcą może jednak doznać ograniczeń w ciągu pierwszych 14 dni od zastosowania tymczasowego aresztowania, poprzez zastrzeżenie widzenia w obecności prokuratora lub osoby przez niego upoważnionej. Sytuacja ta jest możliwa w szczególnie uzasadnionych wypadkach z uwagi na dobro postępowania przygotowawczego.

Tymczasowo aresztowanemu należy więc umożliwić przygotowanie się do obrony poprzez:

  • zapewnieniu odpowiednich warunków w czasie widzeń z obrońcą,
  • umożliwienie posiadania w celi dokumentów związanych z toczącym postępowaniem karnym. 

Jak już zasygnalizowano powyżej, tymczasowo aresztowany ma prawo do kontaktu z obrońcą nie tylko osobiście, ale również telefonicznie oraz korespondencyjnie.

Jaki jest okres trwania tymczasowego aresztowania?

W postępowaniu przygotowawczym sąd, stosując tymczasowe aresztowanie, oznacza jego termin na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, który to czas liczy się od  dnia zatrzymania. Po upływie 3 miesięcy, można w dalszym ciągu stosować tymczasowe aresztowanie, gdy nadal istnieją przesłanki i nie udało się zakończyć postępowania. W takim przypadku wniosek o przedłużenie okresu tymczasowego aresztowania musi być zgłoszony nie później niż 14 dni przed upływem dotychczas określonego terminu stosowania tego środka.

Gdy ze względu na szczególne okoliczności sprawy nie można było ukończyć postępowania przygotowawczego, na wniosek prokuratora, sąd pierwszej instancji właściwy do rozpoznania sprawy, może przedłużyć tymczasowe aresztowanie na okres, który łącznie nie może przekroczyć 12 miesięcy. Za­sad­ni­czo jed­nak ca­ły okres tym­cza­so­we­go aresz­to­wa­nia, w cza­sie po­stę­po­wa­nia przy­go­to­waw­cze­go, nie po­wi­nien prze­kro­czyć 12 mie­się­cy.

Co ważne, łącz­ny okres sto­so­wa­nia tym­cza­so­we­go aresz­to­wa­nia do chwi­li wy­da­nia pierw­sze­go wy­ro­ku przez sąd pierw­szej in­stan­cji za­sad­ni­czo nie mo­że prze­kro­czyć 2 lat.

Kolejnego przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, ponad wskazane okresy, może dokonać wyłącznie sąd apelacyjny, w którego okręgu prowadzi się postępowanie.

Tymczasowe aresztowanie do chwili wydania pierwszego wyroku, zostało omówione powyżej. Istnieje możliwość stosowania środka zapobiegawczego również i po wydaniu wyroku. Może być też tak, że oskarżony odpowiadał z wolnej stopy i po ogłoszeniu wyroku Sąd stosuje tymczasowe aresztowanie. Okres tymczasowego aresztowania, po wydanym wyroku sądu pierwszej instancji, nie może następować jednorazowo na okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Zgodnie z art. 264 §1 k.p.k. “W razie uniewinnienia oskarżonego, umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania, warunkowego zawieszenia wykonania kary, wymierzenia kary pozbawienia wolności odpowiadającej co najwyżej okresowi tymczasowego aresztowania, skazania na karę łagodniejszą niż pozbawienie wolności albo w razie odstąpienia od wymierzenia kary, niezwłocznie zwolnienia się tymczasowo aresztowanego”.

Czy postanowienie sądu jest decyzją ostateczną

Decyzja Sądu o zastosowaniu omawianego środka zapobiegawczego nie jest ostateczna co oznacza, że strona ma prawo do złożenia zażalenia na tymczasowe aresztowanie. W tej sytuacji zażalenie może być złożone przez stronę tj. zarówno oskarżonego, jak i podejrzanego oraz jego obrońcę, jak i prokuratora.

Omawiany środek odwoławczy, wnosi się do właściwego Sądu Okręgowego, za pośrednictwem sądu, który wydał postanowienie. Termin na wniesienie zażalenia wynosi 7 dni od ogło­sze­nia po­sta­no­wie­nia o tym­cza­so­wym aresz­to­wa­niu (je­że­li stro­na by­ła obec­na przy ogło­sze­niu).

Sąd rozpoznaje zażalenie na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania nie później niż przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia wraz z niezbędnymi aktami. Co ważne, tymczasowo aresztowany może w każdym czasie złożyć wniosek o uchylenie lub zmianę środka zapobiegawczego. W przedmiocie wniosku rozstrzyga, najpóźniej w ciągu 3 dni, prokurator, a po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu – sąd, przed którym sprawa się toczy.

 Zażalenie na tymczasowe aresztowanie 

Jak już zostało wskazane powyżej, zażalenie przysługuje na postanowienie w przedmiocie zastosowania tego środka. Moment rozpoznania zażalenia jest bardzo ważny, gdyż dla podejrzanego stanowi szansę na uchylenie lub zmianę tymczasowego aresztowania. 

Zażalenie może dotyczyć także postanowienia o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. W tym przypadku, procedura rozpoznania środka odwoławczego jest praktycznie identyczna z procedurą zażalenia na tymczasowe aresztowanie. Również obowiązuje termin 7 dni na złożenie zażalenia na przedłużenie tymczasowego aresztowania, który liczony jest od dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji. Zażalenie wnosi się do sądu wyższej instancji nad sądem, który wydał decyzję. Przykładowo, jeśli o przedłużeniu tymczasowego aresztowania zdecydował Sąd Okręgowy, to zażalenie należy wnieść do Sądu Apelacyjnego, za pośrednictwem Sądu Okręgowego. Postanowienie Sądu Apelacyjnego jest ostateczne. 

Odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie 

Środek zapobiegawczym jakim jest tymczasowe aresztowanie, najczęściej jest stosowany na wstępnym etapie postępowania. Dlatego bywa tak, że tymczasowe aresztowanie jest nadużywane i stosowane pomimo, że nie powinno. 

W takiej sytuacji osobie niesłusznie aresztowanej, co do której finalnie nie doszło do skazania, przysługuje odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie, a konkretnie za czas, który spędził w areszcie. Podstawą jest więc wyrok uniewinniający! 

Naprawienie szkody jest możliwe wyłącznie w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.  Odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie, ma wyrównać poniesione straty, przykładowo utracony zarobek. 

Taka osoba może się ubiegać również o rekompensatę za doznaną krzywdę. 

Samo postępowanie jest wolne od kosztów sądowych. 

Porady prawne online

Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej w powyższej tematyce to zachęcamy do kontaktu z Kancelarią również za pośrednictwem formularza ,,porady prawne online”.

Prawo karne to nie jedyny obszar działalności Kancelarii. Pozostały obszar specjalizacji Kancelarii znajdziesz w zakładce ,,Specjalizacje”.

W ramach specjalizacji Prawo karne – Adwokat Lidia Kunicka – Wrocław:
Kontakt

Skontaktuj się z nami

Kancelaria Adwokacka Adwokat Lidia Kunicka

Zapraszamy do siedziby głównej we Wrocławiu oraz filii w Jeleniej Górze

Karolina FerencKarolina Ferenc
15:58 10 Sep 22
Jako klientka z czystym sumieniem polecam usługi Pani Adwokat Lidii Kunickiej. Od pierwszego... spotkania Pani Lidia była w pełni oddana i zaangażowana w moją sprawę doprowadzając ją do końca z pozytywnym rezultatem. Pani Adwokat jest uprzejma, komunikatywna a przede wszystkim rzetelna i bardzo profesionalna we wszystkich aspektach swojej pracy. Pani Lidia posiada bardzo dużą wiedzę oraz doświadczenie, widoczne już od pierwszego kontaktu, dlatego nie wahałam się podejmując z nią współpracę i zdecydowanie nie żałuję. Dziękuję jeszcze raz za wsparcie, nie tylko prawne ale też mentalne, oraz podjęcie się ciężkiej sprawy z tak świetnym rezultatem.czytaj więcej
Agnieszka ZubAgnieszka Zub
14:20 10 Aug 22
Serdecznie polecam Panią Adwokat Lidię Kunicką, zaangażowana w sprawę, zawsze pomocna, jestem... bardzo zadowolona z przebiegu naszej współpracy oraz z wyniku rozprawy🙂czytaj więcej
RoksanaRoksana
16:48 11 Jul 22
Witam ! Pani Lidia pełen profesjonalizm ,jestem bardzo wdzięczny .Polecam serdecznie
Marta MichalkiewiczMarta Michalkiewicz
17:55 23 Jun 22
Taki Adwokat to skarb! Ciepła, serdeczna, dysponująca ogromną wiedzą i doświadczeniem.Skuteczność... zakończona pełnym sukcesem. Dzięki Pani Lidii człowiek czuje się zaopiekowany i bezpieczny. Cudowny człowiek i skuteczny Adwokat. Dziękuję Pani Lidio za opiekę nad moją rodziną. ☺️czytaj więcej
jarosław MIśkiewiczjarosław MIśkiewicz
05:10 16 Apr 22
W pierwszej kolejności chciałbym bardzo podziękować Pani Mecenas Lidia Kowalskiej,za bardzo dobrą... współpracę i wygraną na naszą korzyść z kodeksu KK. Podjęcie współpracy z Panią Lidią była najlepszą decyzją. Nigdy wcześniej nie miałem problemów z prawem, ale każdemu może się zdarzyć. Cała sprawa przebiegła sprawnie. Pani Mecenas do samej sprawy podeszła z pełnym profesjonalizmem z pełnym zaangażowaniem i zagłębieniem się w każdy najmniejszy szczegół postępowania za co bardzo dziękuję. Gdyby nie współpraca z Panią Lidią zapewnie miałbym duży większe kłopoty.Jeszcze raz bardzo dziękuję i życzę Pani Lidii dużo sukcesów w karierze zawodowejczytaj więcej
Anna SochaAnna Socha
17:13 01 Mar 22
Profesjonalna i fachowa pomoc ☺️Pani Lidia działa szybko i sprawnie, ma oglomne... doświadczenie i wie co robi.Bardzo miła kobieta, polecam z całego serca.czytaj więcej
KasiaKasia
21:04 24 Nov 21
Serdecznie dziękuję Pani Adwokat za współpracę. Polecam z całego serca. Ciepła miła a zarazem... obeznana i profesjonalna osoba. Dobry kontakt, potrafi rozmawiać z ludźmi, zawsze zostawia dobre słowo i nigdy nie odmawia dobrej rady. Bardzo skuteczna. Polecam!!!czytaj więcej
js_loader